Geestelijke gezondheid is een van de grootste uitdagingen op het gebied van de volksgezondheid waarmee jonge Europeanen vandaag de dag worden geconfronteerd. Angst, chronische stress, slaapstoornissen en sociaal isolement komen steeds vaker voor bij de leeftijdsgroep van 18 tot 29 jaar, wat vraagt om nieuwe, op wetenschappelijk bewijs gebaseerde benaderingen die veerkracht, inclusie en een gezondere levensstijl bevorderen.
One Health Underwater: Youth Well-being through Diving is een Erasmus+-project onder leiding van FFESSM, in samenwerking met DAN Europe en HE2B, dat het potentieel van duiken onderzoekt als instrument ter ondersteuning van het mentale welzijn van jongeren.
Door wetenschappelijk onderzoek, sport, milieubewustzijn en sociale inclusie te combineren, onderzoekt het project hoe de unieke kenmerken van duiken (matige fysieke activiteit, gecontroleerde ademhaling, gerichte aandacht, onderdompeling in de natuur en sociale verbondenheid) kunnen bijdragen aan psychologisch welzijn en emotionele veerkracht.
Van hypothese tot gegevens
Tussen november 2025 en april 2026 lanceerde het project een internationale enquête, beschikbaar in 6 talen, die was ontworpen om meer inzicht te krijgen in de relatie tussen duikgewoonten, levensstijl en geestelijk welzijn onder jongvolwassenen.
De enquête verzamelde reacties van 1.669 duikers in de leeftijd van 18–29 jaar, waardoor het een van de meest uitgebreide datasets is die ooit op dit gebied zijn verzameld. De vragenlijst, die is opgebouwd rond gevalideerde wetenschappelijke beoordelingsinstrumenten, onderzocht het psychisch welzijn, de stemming, levensstijl, motivatie en duikgedrag onder een diverse Europese populatie.
Eerste resultaten: een positief signaal
De eerste geconsolideerde analyses laten een consistent patroon zien van een hoog mentaal welzijn onder de deelnemers.
De belangrijkste bevindingen zijn onder meer:
- Gemiddelde WEMWBS-scores voor mentaal welzijn boven de 55/70
- Meer dan 80% van de deelnemers geeft regelmatig aan zich kalm, optimistisch, gefocust en mentaal actief te voelen
- 93% beschouwt duiken als een belangrijk onderdeel van hun leven
- Meer dan de helft duikt minstens één keer per maand
- Uit de analyse van het stemmingsprofiel bleek ook een overwicht aan positieve emotionele toestanden, zoals kalmte, aandacht, energie en ontspanning, terwijl indicatoren die verband houden met spanning of prikkelbaarheid relatief laag bleven.
Hoewel deze bevindingen geen causaal verband aantonen, leveren ze bemoedigend bewijs ter ondersteuning van de hypothese dat regelmatig duiken een positieve bijdrage kan leveren aan het mentale welzijn.
“Duiken creëert een unieke combinatie van fysiologische regulering, gerichte aandacht en sociale interactie die wetenschappelijk onderzoek verdient.”
— Prof. Costantino Balestra, DAN Europe
“Wanneer het onder de juiste omstandigheden wordt beoefend, kan duiken bijdragen aan het mentale welzijn door het parasympathische zenuwstelsel te stimuleren, waardoor het lichaam kan ontspannen, herstellen en het evenwicht kan herstellen.”
— Dr. Frédéric Di Meglio, voorzitter van FFESSM
De volgende fase: van enquête naar veldonderzoek
Na deze eerste onderzoeksfase zal One Health Underwater in de zomer van 2026 overgaan naar een experimentele fase. Een speciaal duikkamp voor jongeren in Frankrijk stelt onderzoekers in staat om deelnemers longitudinaal te volgen door middel van herhaalde psychologische beoordelingen en biologische markers, waaronder analyse van biomarkers in speeksel.
Deze volgende fase heeft tot doel beter inzicht te krijgen in hoe regelmatig duiken van invloed kan zijn op: stressregulatie, emotionele veerkracht, zelfvertrouwen, sociale verbondenheid en psychologisch welzijn op de lange termijn.
Vooruitblik
De langetermijnambitie van One Health Underwater is het genereren van robuust wetenschappelijk bewijs dat de integratie van duiken in toekomstige programma's op het gebied van gezondheid, onderwijs, sport en sociale inclusie in heel Europa kan ondersteunen.
Door menselijke gezondheid, milieubewustzijn en een actieve levensstijl met elkaar te verbinden, streeft het project ernaar duiken niet alleen als sport te positioneren, maar ook als een potentieel instrument voor welzijn, veerkracht en positieve sociale impact.
